ორსულობის 9 თვის განმავლობაში ქალის ორგანიზმი თითქმის ყველა სისტემის მუშაობას ცვლის, რათა ორსულობა შეინარჩუნოს, ბავშვი გაზარდოს და მშობიარობისთვის მოემზადოს. მშობიარობის შემდეგ კი ორგანიზმს კვლავ უწევს „გადართვა“ — უკვე ორსულობის დასრულებასა და, საჭიროების შემთხვევაში, ლაქტაციაზე. ამიტომ სრულიად ბუნებრივია, თუ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სხეული, ენერგია, ემოციები ან ძველი შეგრძნებები ჩვეულებრივისგან განსხვავებული იქნება.
🧬 რა ხდება ჰორმონებთან?
ორსულობის დროს განსაკუთრებით იმატებს ესტროგენისა და პროგესტერონის დონე. ისინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ორსულობის შენარჩუნებაში, საშვილოსნოსა და სარძევე ჯირკვლების ცვლილებებში. მშობიარობის შემდეგ ეს ჰორმონები სწრაფად იკლებს. ამ მკვეთრ ცვლილებას შეიძლება ახლდეს:
- განწყობის ცვალებადობა;
- ტირილის ან მგრძნობელობის მომატება;
- დაღლილობა;
- თავის ტკივილი;
- კანისა და თმის ცვლილებები.
ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა ემოციური ცვლილება მხოლოდ ჰორმონებით აიხსნება — ამ პერიოდში გავლენას ახდენს ძილის ნაკლებობა, ფიზიკური აღდგენა, ბავშვის მოვლა და ცხოვრების წესის დიდი ცვლილებაც. მაგრამ თუ მოწყენილობა, შფოთვა, უიმედობა ან სხვა მძიმე განცდები ძლიერია, გრძელდება ან ხელს უშლის ყოველდღიურ ცხოვრებასა და ბავშვზე ზრუნვას, მნიშვნელოვანია ექიმთან ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტთან საუბარი. WHO პოსტნატალურ პერიოდში ფსიქიკური ჯანმრთელობის შეფასებას რუტინული მოვლის მნიშვნელოვან ნაწილად მიიჩნევს.
💧 რატომ იცვლება სხეული ასე სწრაფად?
ორსულობის დროს ორგანიზმში იზრდება სისხლის მოცულობა და იცვლება სითხის ბალანსი. მშობიარობის შემდეგ სხეული თანდათან უბრუნდება ახალ მდგომარეობას. ამ პერიოდში შეიძლება შეამჩნიოთ: ხშირი შარდვა; ოფლიანობის მომატება, განსაკუთრებით ღამით; შეშუპების შემცირება; წონის სწრაფი ცვლილება პირველ დღეებში. ეს ცვლილებები ყველას ერთნაირად არ აქვს და მათი ხანგრძლივობაც განსხვავდება.
ორსულობისა და მშობიარობის შემდეგ სხეულის სხვა ცვლილებებიც ნორმალურია. შეიძლება დროებით შეიცვალოს: მუცლისა და მენჯის კუნთების მდგომარეობა; მენჯის იატაკის ფუნქცია; ნაწლავების მუშაობა; სარძევე ჯირკვლები; მენსტრუალური ციკლი; სექსუალური სურვილი და კომფორტი. ზოგი ცვლილება რამდენიმე კვირაში მცირდება, ზოგს კი უფრო ხანგრძლივი აღდგენა სჭირდება. არ არსებობს ერთი ვადა, როცა ყველა ქალი აუცილებლად „ძველ ფორმას“ უნდა დაუბრუნდეს.
ორსულობისა და მშობიარობის შემდეგ თქვენი სხეული არ არის უბრალოდ „ძველი სხეული, რომელსაც ფორმაში დაბრუნება სჭირდება“. მან უზარმაზარი ფიზიოლოგიური ცვლილება გაიარა — და ახლა ახალი მდგომარეობის პოვნას ცდილობს. ზოგი ცვლილება სწრაფად გაივლის, ზოგი უფრო დიდხანს დარჩება. ორივე შეიძლება ნორმალური იყოს. მთავარია, საკუთარ თავს მისცეთ დრო, ყურადღება და საჭიროების შემთხვევაში — პროფესიული დახმარება.
