ჩვილის ცხოვრების პირველი წლის შუაპერიოდში დგება მშვენიერი ეტაპი, როდესაც პატარას აშკარად სურს, რომ ვერტიკალურ მდგომარეობაში იყოს. ის თავისა და მხრების იატაკიდან წამოწევას ცდილობს, ხელებს გიწვდით იმ წამსვე, როცა მის გვერდით დაიჩოქებთ, და როდესაც თავისას მიაღწევს, საოცრად კმაყოფილი სახე აქვს. ამის სწავლება მისთვის არ გჭირდებათ. მას თქვენგან მხოლოდ რბილი ადგილი სჭირდება ვარჯიშისთვის, და ცოტაოდენი მოთმინება.
როგორ გამოიყურება დაჯდომის პროცესი ამ ეტაპზე
ჩვილები კუნთების მართვას სხეულის ზედა ნაწილიდან ქვემოთ, თანმიმდევრულად და თითქმის უცვლელი წესით სწავლობენ. სწორედ ამიტომ აქვს დაჯდომის სწავლას თავისი მშვიდი, ეტაპობრივი სვლა:
- დაახლოებით სამი თვის ასაკში: როცა მჯდომარე პოზიციაში გიჭირავთ, პატარას შეუძლია თავი სწორად და სტაბილურად ეჭიროს.
- დაახლოებით ექვსი თვის ასაკში: ის ზის მიყრდნობით, ხოლო როცა ხელებში ჩაჰკიდებთ, თავად შეუძლია წამოწევა.
- დაახლოებით ცხრა თვის ასაკში: მას შეუძლია იატაკზე დამოუკიდებლად იჯდეს ათიდან თხუთმეტ წუთამდე.
როდესაც პატარა პირველად სწავლობს ჯდომისას წონასწორობის შენარჩუნებას, ის წინ გადაიხრება და ფეხებს ფართოდ, გამართულად გაშლის. ეს ერთი შეხედვით არასტაბილურად გამოიყურება და ასეც არის, თუმცა ეს ის მომენტიცაა, როდესაც ორივე ხელი თავისუფლდება სამყაროს შესაცნობად, რაც მის მთელ დღეს სრულიად ცვლის.
ეს ტიპური კანონზომიერებებია და არა სავალდებულო ვადები. ყოველი უნარი, რომელსაც ჩვილი ეუფლება, მომდევნო ეტაპისკენ გადადგმული ნაბიჯია, ამიტომ ბავშვები უნარებს ერთი და იმავე თანმიმდევრობით იძენენ, თუმცა თითოეული მათგანი თავისი ინდივიდუალური ტემპით მოძრაობს.
როგორ ეხმარება მას ბალიშები
როდესაც პატარა საკუთარი სხეულის უკეთ მართვას იწყებს, შეგიძლიათ დაჯდომის სწავლაში გარშემო ბალიშების შემოლაგებით დაეხმაროთ. ისინი ერთდროულად ორ როლს ასრულებენ: ეხმარებიან წონასწორობის დაჭერაში და იცავენ, თუ გადაყირავდება. სრულიად უსაყრდენოდ ჯდომა კი მისთვის ჯერ კიდევ შეუძლებელია. ბალიშები, დახვეული პლედები თუ საბნები სწორედ ეს საჭირო კომპრომისია.
რამდენიმე პრაქტიკული რჩევა:
- ექვსი-შვიდი თვის ასაკში შეგიძლიათ რბილი საყრდენი საჯდომის ქვეშ ამოუდოთ, რათა ხერხემლის ფუძესთან საკმარისი საყრდენი ჰქონდეს ერთი-ორი წუთით დასაჯდომად.
- სანამ წონასწორობას კარგად ისწავლის, ზურგს უკან ბალიში ამოუდეთ.
- როდესაც შეამჩნევთ, რომ წონასწორობას უკეთ ინარჩუნებს, ბალიშები ისე განალაგეთ, რომ გარშემო ერტყას, მაგრამ უშუალოდ არ ეყრდნობოდეს. ასე ის მაინც რბილად დაეცემა, როდესაც გამარჯვების ნიშნად ორთავე ხელს აიქნევს და გადაყირავდება.
- იყავით მასთან ერთად. ბალიშებში ჩასმული ბავშვი შეიძლება პირქვე ჩავარდეს მათში, ამიტომ ეს ისეთი ვარჯიშია, რომელსაც თვალყური უნდა ადევნოთ და მარტო არ დატოვოთ.
რატომ უსწრებს დაჯდომა ფეხზე დადგომას
იმიტომ, რომ კუნთების მართვა ზემოდან ქვემოთ ვითარდება. წლის შუა პერიოდისთვის ჩვილების უმეტესობას შეუძლია ზურგის კუნთები საკმარისად მყარად ეჭიროს იმისთვის, რომ მეტ-ნაკლებად უსაყრდენოდ იჯდეს. მხოლოდ წლის ბოლოსკენ სწავლობენ მუხლების, კოჭებისა და ტერფების იმ დონეზე მართვას, რომ ფეხზე წამოიმართონ.
ასე რომ, ბავშვმა დამოუკიდებლად ჯდომა შეიძლება ადრე ისწავლოს ან გვიან, მაგრამ თქვენი პატარა დადგომამდე ნამდვილად ისწავლის ჯდომას.
შენიშვნა, თუ თქვენი ბავშვი ნაადრევად დაიბადა
დღენაკლული ბავშვი განვითარების ყველა ეტაპს, სავარაუდოდ, უფრო გვიან მიაღწევს, ვიდრე სხვა ბავშვები. კარგი იქნება, თუ გახსოვთ, რომ მას ფაქტობრივად ორი "დაბადების დღე" აქვს: დღე, როდესაც დაიბადა, და დღე, როდესაც უნდა დაბადებულიყო. ასეთი დათვლით, მისი პროგრესი თითქმის დანამდვილებით სულაც არ არის ნელი. კლინიკაში რეგულარული შემოწმებები სწორედ იმისთვისაა, რომ ყველაფერს თვალი ადევნოთ, ორი წლის ასაკისთვის კი ის, სავარაუდოდ, დაეწევა იმავე პერიოდში დაბადებულ სხვა ბავშვებს.
