ახლა როცა თქვენი შვილი 2 თვის სრულდება, აცრის დღეც ახლოვდება . ნემსით ჩხვლეტას ყოველთვის ახლავს მცირე ღელვა მშობლის მხრიდან. თუ ფიქრობთ, რა საჭიროა აცრები, მათ შორის ერთ-ერთზე ქვევით მოგითხრობთ.
რა არის პნევმოკოკი და როგორ ვლინდება
პნევმოკოკი (Streptococcus pneumoniae) ბაქტერიაა, რომელიც ცხვირსა და ხახაში ბევრ სრულიად ჯანმრთელ ადამიანს აქვს. ის ვრცელდება სასუნთქი გზების გამონაყოფებით: ხველით, ცემინებით, ახლო კონტაქტით.
ზოგჯერ კი ბაქტერია ორგანიზმში „გადაინაცვლებს" და დაავადებას იწვევს. გამოხატულება იმაზეა დამოკიდებული, სად მოხვდება:
- შუა ყურის ანთება: ყველაზე ხშირი და ყველაზე მსუბუქი ფორმა: ყურის ტკივილი, სიცხე, მოთენთილობა.
- სინუსიტი: ცხვირის გაჭედვა, სახის არეში ტკივილი ან წნევის შეგრძნება, ხველა.
- პნევმონია (ფილტვების ანთება): სიცხე და შემცივნება, ხველა, გულმკერდის ტკივილი, ხშირი ან გაძნელებული სუნთქვა.
- ბაქტერიემია (სისხლის ინფექცია): სიცხე, შემცივნება, უჩვეულო დაძაბუნება.
- მენინგიტი (ტვინის გარსების ანთება): ყველაზე მძიმე ფორმა. ჩვილებში ის სხვაგვარად გამოიყურება, ვიდრე უფროსებში: ბავშვი ცუდად წოვს და სვამს, აღებინებს, უჩვეულოდ ჩუმი ან ძნელად გამოსაფხიზლებელია. უფროს ბავშვებში — თავის ტკივილი, კისრის სიხისტე, სინათლის აუტანლობა, სიცხე, დაბნეულობა.
რამდენი ბავშვი იღუპებოდა პნევმოკოკით აცრამდე და რა შეიცვალა
ვაქცინის დანერგვამდე აშშ-ში ყოველწლიურად 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში ფიქსირდებოდა დაახლოებით 17 000 ინვაზიური პნევმოკოკური დაავადების შემთხვევა, მათ შორის დაახლოებით 700 მენინგიტი, და დაახლოებით 200 ბავშვი იღუპებოდა ყოველწლიურად. ამას ემატებოდა შუა ყურის ანთების დაახლოებით 5 მილიონი შემთხვევა.
2000 წელს პნევმოკოკური კონიუგირებული ვაქცინის (PCV7) დანერგვის შემდეგ ვაქცინაში შემავალი შვიდი სეროტიპით გამოწვეული დაავადება ბავშვებში 99%-ით შემცირდა; 2010 წელს PCV13-ის დანერგვის შემდეგ კი მისი სეროტიპებით გამოწვეული ინვაზიური დაავადება, დამატებით 90%-ით.
მსოფლიო მასშტაბით: 5 წლამდე ბავშვებში პნევმოკოკით გამოწვეული სიკვდილიანობა 600 000-დან 2015 წელს 294 000-მდე დაეცა — 51%-იანი შემცირება. მკვლევრების შეფასებით, მხოლოდ პნევმოკოკურმა ვაქცინამ ამ 15 წელიწადში დაახლოებით 250 000 ბავშვის სიცოცხლე გადაარჩინა.
საქართველოს პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდრით პნევმოკოკური ვაქცინა ჩვილს უტარდება სამჯერ: 2 თვის, 4 თვის და 12 თვის ასაკში. პირველი ორი დოზა ქმნის ძირითად დაცვას, მესამე კი მას განამტკიცებს, სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია სამივე დოზის მიღება.
რამდენიმე პრაქტიკული დეტალი:
- ვაქცინა კეთდება 0,5 მლ დოზით, კუნთში — 2 წლამდე ბავშვებს ბარძაყის წინა-გვერდით ზედაპირზე.
- მოსალოდნელი რეაქციები ჩვეულებრივ მსუბუქია: სიწითლე ან მგრძნობელობა ნემსის ადგილას, მცირე სიცხე, მოუსვენრობა. ეს ჩვეულებრივ ორ დღეში გაივლის. მძიმე ალერგიული რეაქცია უკიდურესად იშვიათია, შეფასებით, დაახლოებით ერთი მილიონ დოზაზე.
- როდის გადაიდება აცრა: წინა დოზაზე ან ვაქცინის კომპონენტზე მძიმე ალერგიული რეაქციის შემთხვევაში, ან თუ ბავშვი საშუალო/მძიმე მწვავე დაავადებას გადაიტანს, მაშინ ვაცდით გამოჯანმრთელებას. სამაგიეროდ, ცრუ უკუჩვენებებია და აცრას არ აფერხებს: მსუბუქი გაციება, ანემია, ყურის ანთება, წინა აცრაზე მცირე ადგილობრივი რეაქცია.
აცრის დღე ხშირად უფრო მშობელს უჭირს, ვიდრე ბავშვს. ტირილი რამდენიმე წუთია. ჩაეხუტეთ, აწოვეთ, დაელაპარაკეთ; ეს ნამდვილად ეხმარება.
