თქვენი პატარა თითქმის ერთი წლისაა! ის უკვე ნაბიჯებს დგამს იმისკენ, რომ ფეხადგმული ბავშვი გახდეს, ხოლო სიარულისა და ლაპარაკის მნიშვნელოვანი ეტაპები უკვე კართან არის მომდგარი. თითოეული ბავშვი განვითარების გზას საკუთარი ტემპით გადის და ამ ასაკში ბავშვებს შორის განსხვავებები შეიძლება საკმაოდ დიდი იყოს. ამიტომ, გთხოვთ, ეს ინფორმაცია აღიქვათ როგორც დამხმარე გზამკვლევი და არა სავალდებულო საკონტროლო სია.
ერთი უნარი ერთ ჯერზე
ერთდროულად რამდენიმე უნარის განვითარებისას სრულიად ბუნებრივია, რომ პატარამ ერთ სფეროში სწრაფი პროგრესი აჩვენოს, ხოლო მეორეში თითქოს შეყოვნდეს. ბავშვს, რომელიც მთელ ენერგიას სიარულის სწავლას ახმარს, შესაძლოა ნაკლები დრო დარჩეს ლაპარაკისთვის, ხოლო მოლაპარაკე პატარამ შესაძლოა ცოტა მოგვიანებით დაიწყოს სიარული. ორივე შემთხვევა სრულიად ნორმალურია.
დგომა, ავეჯზე ხელის მოკიდებით სიარული და პირველი ნაბიჯები
- ბევრი ბავშვი თავდაჯერებულად დადის ავეჯზე ხელის მოკიდებით და შესაძლოა წამიერად დამოუკიდებლადაც იდგეს, როცა ხელს გაუშვებთ.
- ზოგიერთი თქვენკენ პირველ, ბარბაცა ნაბიჯს დგამს ან ავეჯის საგნებს შორის მცირე მანძილს დამოუკიდებლად გადალახავს.
- ბევრი ივლის მაშინ, თუ მხოლოდ ერთ ხელს დაუჭერთ, ან მყარ სათამაშო ურემს მიაწვება რამდენიმე ნაბიჯით.
- ზოგიერთი ოთხზე — მტევნებსა და ტერფებზე — დახოხავს „დათვივით“, რაც სიარულისკენ გადადგმული ნახევარი ნაბიჯია.
- დამოუკიდებლად სიარული შეიძლება დაახლოებით პირველი დაბადების დღისთვის დაიწყოს, თუმცა 18 თვემდე პერიოდიც სრულიად ნორმალურია, განსაკუთრებით იმ ბავშვებისთვის, რომლებიც ხალისით და სწრაფად ხოხავენ. მათი დაჩქარების აუცილებლობა არ არსებობს.
სიტყვები და გაგების უნარი
- თქვენს პატარას ესმის ბევრი რამ, რასაც ეუბნებით, მათ შორის მარტივი სიტყვები და თხოვნები, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ჟესტებსაც იყენებთ.
- ბევრი ბავშვი პირველ სიტყვას, ხშირად „მამა“-ს ან „დედა“-ს, პირველი დაბადების დღის ირგვლივ ამბობს. ზოგს უკვე რამდენიმე სიტყვა აქვს მარაგში, ზოგს კი ჯერ არცერთი. ეს ყველაფერი სრულიად ნორმალურია.
- თქვენი პატარა სავარაუდოდ თავის დაქნევით ან გაქნევით განიშნებთ „დიახ“-ს ან „არა“-ს და შესაძლოა თითი გაიშვიროს წიგნში იმ საგნებისკენ, რომლებსაც უსახელებთ.
- გააგრძელეთ კითხვა, სიმღერა, ლექსების თქმა და მის ტიტინზე პასუხის გაცემა. მოსმენის შეგრძნება ყველაზე მეტად ეხმარება მეტყველების განვითარებას.
მარჯვე ხელები და ცნობისმოყვარე გონება
- თქვენი პატარას „პინცეტისებური ჩაჭიდება“ (ცერითა და საჩვენებელი თითით ნივთის აღება) უფრო დახვეწილი ხდება. ის სწავლობს ნივთებისთვის განზრახ ხელის გაშვებას, ამიტომ ნივთების დაგდება და სროლა მისი საყვარელი თამაშებია.
- ბევრ ბავშვს შეუძლია ერთ კუბიკზე მეორის დადება, ჭურჭლის ავსება და დაცარიელება. ასევე უფრო ოსტატურად მიაქვთ პირთან ხელით საჭმელი ან კოვზიც კი.
- მათ შესაძლოა დაიწყონ მარტივი წარმოსახვითი თამაშები, მაგალითად, ვითომ ჭიქიდან წყალს სვამენ.
- წიგნები მათ აღაფრთოვანებთ და შესაძლოა ძალიან მოკლე ისტორიას ბოლომდეც კი მოუსმინონ.
- ისინი ექსპერიმენტებს ატარებენ მიზეზ-შედეგობრიობაზე — მაგალითად, აბაზანის სათამაშოს წყალქვეშ ძირავენ, რათა უყურონ, როგორ ამოტივტივდება ის ისევ ზედაპირზე.
გრძნობები და ურთიერთობები
- თქვენმა პატარამ იცის თავისი სიყვარულის გამოხატვის ძალა. მას შეუძლია აკოცოთ, როცა სთხოვთ, ან უარი თქვას, თუ გუნებაზე არ არის!
- ის გამოხატავს მრავალ ემოციას, განსაკუთრებით სიყვარულს — ეფერება ძაღლს, ეხუტება მამას ან კოცნის დედას.
- ბევრი ბავშვი ერიდება უცხოებს, თუმცა უყვარს ოჯახური შეკრებები და გასეირნება. ხალხში მან შესაძლოა ხელი არ გაგიშვათ, სანამ არ იგრძნობს თავს საკმარისად თამამად, რომ სხვებს შეუერთდეს. ასევე შეიძლება იტიროს, თუ ოთახს მოულოდნელად დატოვებთ. ეს ნორმალურია და აჩვენებს, რამდენად უსაფრთხოდ გრძნობს თავს თქვენთან.
- ამ ასაკის ბავშვებს ხშირად უყვართ სხვა პატარების გარემოცვაში ყოფნა, მაშინაც კი, თუ ძირითადად გვერდიგვერდ დამოუკიდებლად თამაშობენ.
კვება
- ბევრ პატარას ახლა უკვე შეუძლია ჭამოს თითქმის ის, რასაც ოჯახი ჭამს — წვრილად დაჭრილი და უმარილოდ მომზადებული.
- თქვენს ბავშვს სურს დამოუკიდებლად ჭამოს. მიეცით ცდის საშუალება, შეაქეთ მისი მცდელობები და შეეცადეთ ყურადღება არ მიაქციოთ არეულობას.
- ყოველთვის იყავით იქვე ახლოს, სანამ ბავშვი ჭამს.
უსაფრთხოება
როდესაც თქვენი პატარა ფეხზე დგება, ავეჯზე ხელის მოკიდებით დადის და ძრომას ცდილობს, შეამოწმეთ, რომ ავეჯი მყარად იდგეს, დაფარეთ მახვილი კუთხეები, ჩაკეტეთ კიბეები და მოარიდეთ წვრილი ნივთები თუ სადენები. წაბორძიკება და წაქცევა სწავლის ნაწილია, ხოლო სწრაფი, მშვიდი ჩახუტება ჩვეულებრივ საკმარისია მის დასამშვიდებლად.
როდის მივმართოთ ექიმს
ერთი ასაკის ბავშვებმა შესაძლოა სრულიად განსხვავებული რამეები აკეთონ და ეს ყველაფერი სრულიად ნორმალური იყოს. ადრე უკეთესს არ ნიშნავს, ხოლო გვიან უარესს. თუ ბავშვის განვითარებაში რაიმე გაწუხებთ, გაესაუბრეთ თქვენს პედიატრს. უმეტეს შემთხვევაში თქვენი შეშფოთება გაქარწყლდება.
