განვითარების ამ ეტაპზე, ბავშვი სამყაროს დიდწილად მოქმედებით სწავლობს: იღებს ნივთს, ატრიალებს, აგდებს, ჩაწევს-ამოწევს, ხსნის, აწყობს და ისევ იმეორებს. ამიტომ სახლში მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ საფრთხეების მოშორება, არამედ ისეთი გარემოს შექმნა, სადაც ბავშვს უსაფრთხოდ შეუძლია კვლევა და ახალი უნარების გამოცდა.
რას შეიძლება აკეთებდეს პატარა მკვლევარი?
შესთავაზეთ მარტივი და უსაფრთხო შესაძლებლობები:
- სხვადასხვა ზომისა და ფორმის უსაფრთხო საგნების აღება და გადატანა;
- სათამაშოების კონტეინერში ჩადება და ამოღება;
- ბურთის გაგორება;
- წიგნის ფურცლების გადაფურცვლა;
- სათამაშოს დამალვა და მოძებნა;
- თქვენთან ერთად მარტივი მოქმედებების გამეორება — მაგალითად, ნივთის კალათაში ჩადება.
არ არის საჭირო ბევრი სათამაშო. რამდენიმე მარტივი საგანიც საკმარისია, თუ ბავშვს მათი თავისუფლად შესწავლის შესაძლებლობა აქვს.
როგორ გავხადოთ სახლი უფრო უსაფრთხო?
დადექით ბავშვის სიმაღლეზე და დააკვირდით ოთახს მისი თვალით. რას მისწვდება? რისი აღება, მოქაჩვა ან პირში ჩადება შეუძლია? განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ:
- პატარა საგნებს, რომლებიც შეიძლება გადაცდეს ბავშვის სასუნთქ გზებს;
- ელექტროსადენებსა და როზეტებს;
- კიბეებსა და ფანჯრებს;
- მაგიდის ან ავეჯის ბასრ კუთხეებს;
- ადვილად მისადგომ წამლებს, საყოფაცხოვრებო ქიმიკატებსა და კოსმეტიკურ საშუალებებს;
- ცხელ სითხეებსა და სამზარეულოს ნივთებს;
- ავეჯს, რომლის გადმოყირავებაც ბავშვის მოქაჩვის შემთხვევაში შეიძლება.
განსაკუთრებით ფრთხილად იყავით წყლის სიახლოვეს: აბაზანაში, წყლიან ჭურჭელთან ან სხვა წყლის წყაროსთან ბავშვი არასდროს დატოვოთ მარტო.
ყველაფერი სათამაშო არ არის
ბავშვს შეიძლება ძალიან აინტერესებდეს დისტანციური მართვის პულტი, ტელეფონი, სამზარეულოს ნივთები ან სხვა ყოველდღიური საგნები. შეგიძლიათ შესთავაზოთ მათი უსაფრთხო ალტერნატივა — მაგალითად, პლასტმასის ჭიქა, დიდი ხის კოვზი ან სხვა ბავშვისთვის უსაფრთხო ნივთი. მთავარია, საგანი არ იყოს პატარა, ბასრი, მტვრევადი ან ისეთი, რომლის ნაწილებიც შეიძლება მოსწყდეს.
არ არის საჭირო მუდმივი „არა“
უსაფრთხო გარემოს ერთ-ერთი უპირატესობა ის არის, რომ ბავშვს ნაკლები აკრძალვა სჭირდება. თუ სივრცე წინასწარ მოამზადეთ, შეგიძლიათ უფრო ხშირად უთხრათ:
„ეს შეგიძლია აიღო.“
„მოდი, ერთად ვნახოთ.“
„ეს აქ ჩავდოთ.“
ასე ბავშვი არა მხოლოდ შეზღუდვებს, არამედ უსაფრთხო ალტერნატივებსაც სწავლობს.
ბავშვისთვის საუკეთესო გარემო არც სრულიად შეზღუდული სივრცეა და არც ადგილი, სადაც ყველაფრის შეხება შეიძლება. იდეალურია უსაფრთხო სივრცე, სადაც მას შეუძლია თავისუფლად იმოძრაოს, გამოიკვლიოს და თქვენთან ერთად ისწავლოს.
