ბავშვის დაბადებასთან ერთად იწყება თქვენი პირველი საერთო გამოცდილება, ერთმანეთის გაცნობა, შეხება და,თუ ეს შესაძლებელია, პირველი ძუძუთი კვება. შესაძლოა, ამ მომენტს ბევრი მოლოდინი ახლდეს: „როგორ მივხვდები, რომ სწორად ვაკეთებ?“, „როდის უნდა მივადოთ ძუძუს?“, „თუ ბავშვმა არ ჭამა?“ პირველ რიგში, გახსოვდესთ: პირველი კვება გამოცდა არ არის. თქვენ და თქვენი პატარა ახლა სწავლობთ ერთმანეთს და დახმარების საჭიროება სრულიად ნორმალურია.
პირველი შეხება — კანი კანთან კონტაქტი
თუ დედისა და ბავშვის მდგომარეობა ამის საშუალებას იძლევა, რეკომენდებულია ბავშვის დაბადებისთანავე დედის შიშველ მკერდზე, კანზე კანით მოთავსება და ამ კონტაქტის შეუწყვეტლად გაგრძელება. კანი-კანთან კონტაქტი ეხმარება ახალშობილს სხეულის ტემპერატურის შენარჩუნებაში, ამშვიდებს მას და ხელს უწყობს ძუძუთი კვების დაწყებას. ის რეკომენდებულია როგორც ბუნებრივი, ისე საკეისრო კვების შემდეგ, თუ დედისა და ბავშვის მდგომარეობა სტაბილურია. ამ დროს ბავშვს, როგორც წესი, მხოლოდ საფენი აცვია, ზემოდან კი დედასა და ბავშვს ორივეს ფარავენ, რათა სითბო შეინარჩუნონ. ბავშვის სახე და სასუნთქი გზები ყოველთვის თავისუფალი უნდა იყოს.
WHO და UNICEF რეკომენდაციით, ძუძუთი კვება უმჯობესია, დაბადებიდან პირველ საათში დაიწყოს. ზოგი ჯანმრთელი ახალშობილი კვებისთვის მზადყოფნის ნიშნებს დაბადებიდან პირველივე წუთებში ავლენს, ზოგს კი ცოტა მეტი დრო სჭირდება. ამიტომ პირველი საათი არ ნიშნავს, რომ ბავშვმა აუცილებლად უნდა დაიწყოს აქტიური წოვა ზუსტად კონკრეტულ წუთზე. უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვს მიეცეს დრო, კანი-კანთან კონტაქტი და მხარდაჭერა, რათა კვება შეძლებისდაგვარად ბუნებრივად დაიწყოს.
როგორ მივხვდეთ, რომ ბავშვი ძუძუსთვის მზად არის?
ახალშობილის შიმშილის ნიშნები ყოველთვის ტირილით არ იწყება.
ბავშვმა შეიძლება:
- გაამოძრაოს თავი და ეძებოს ძუძუ;
- პირი გააღოს;
- ენა გამოყოს ან ტუჩები ამოძრაოს;
- ხელები პირთან მიიტანოს;
- დაიწყოს წოვა ან წოვის მსგავსი მოძრაობები;
- მოუსვენარი გახდეს.
ტირილი შიმშილის უფრო გვიანი ნიშანია. ამიტომ, როცა შესაძლებელია, უმჯობესია ბავშვის ადრეულ ნიშნებს ვუპასუხოთ და არა მხოლოდ ტირილის დაწყებას დაველოდოთ.
მნიშვნელოვანია იცოდე:
პირველი კვება შეიძლება იდეალური არ იყოს, შეიძლება ბავშვმა მაშინვე კარგად ვერ მოიკიდოს ძუძუ. შეიძლება რამდენჯერმე სცადოთ. შეიძლება დაგჭირდეთ ბებიაქალის, ექიმის ან ლაქტაციის კონსულტანტის დახმარება. ეს არ ნიშნავს, რომ რაღაცას არასწორად აკეთებ. ძუძუთი კვება არის უნარი, რომელსაც დედაც და ბავშვიც სწავლობენ. სწორედ ამიტომ WHO რეკომენდაციას აძლევს დედებისთვის პრაქტიკული დახმარების უზრუნველყოფას ძუძუთი კვების დაწყებისა და დამკვიდრების პერიოდში.
თუ პირველ საათში ვერ შეძელი ძუძუთი კვების დაწყება, ეს არ ნიშნავს, რომ ლაქტაცია აუცილებლად გართულდება ან რომ შანსი დაკარგე. ზოგჯერ ამის მიზეზი შეიძლება იყოს საკეისრო კვება, ანესთეზია, დედის ან ბავშვის სამედიცინო მდგომარეობა ან სხვა აუცილებელი სამედიცინო ჩარევა. ასეთ შემთხვევაშიც რეკომენდებულია ძუძუთი კვების დაწყება როგორც კი დედისა და ბავშვის მდგომარეობა ამის საშუალებას იძლევა. თუ დედა და ბავშვი დროებით დაშორებულები არიან, სამედიცინო გუნდის დახმარებით შეიძლება საჭირო გახდეს დედის რძის გამოწველის დაწყებაც, რათა ლაქტაციის სტიმულაცია შენარჩუნდეს.
როდის არის საჭირო დამატებითი დახმარება?
- დაუყოვნებლივ აცნობე სამედიცინო პერსონალს, თუ ბავშვს უჭირს სუნთქვა, ძალიან მოდუნებულია, ვერ იღვიძებს კვებისთვის, ვერ ახერხებს ძუძუს მოჭიდებას ან არსებობს სხვა მიზეზი, რის გამოც ბავშვის ჯანმრთელობაზე ღელავ.
- თუ თავად გრძნობ, რომ ბავშვის მოჭიდება გიჭირს, კვება ძალიან მტკივნეულია ან უბრალოდ არ ხარ დარწმუნებული, სწორად მიმდინარეობს თუ არა კვება, დახმარების თხოვნა სრულიად ნორმალურია.
ლაქტაციის მხარდაჭერა სწორედ იმისთვის არსებობს, რომ ეს პირველი დღეები დედისთვის და ბავშვისთვის უფრო მარტივი გახდეს.
