პირველი დღეები ძუძუთი კვების დროს ხშირად ყველაზე დამაბნეველია. როგორც უკვე ვიცით, პირველ დღეებში მკერდიდან მცირე რაოდენობის კოლოსტრუმი გამოდის და ეს სრულიად ნორმალურია. შემდეგ, დაახლოებით მესამე-მეხუთე დღის პერიოდში, რძის რაოდენობა ჩვეულებრივ მნიშვნელოვნად იზრდება. სწორედ ამ ცვლილებას უწოდებენ ხშირად „რძის მოსვლას“.
ამ დროს შეიძლება ერთდროულად ორი განსხვავებული რამ იგრძნოთ: „რძე ნამდვილად მომემატა“ ან პირიქით — „რაღაც ვერ არის კარგად, ბავშვი სულ ძუძუს ითხოვს“.
მოდი, გავარჩიოთ, რა ხდება ამ დღეებში.
რა იცვლება პირველი კვირის შემდეგ?
დაბადებისთანავე თქვენი ორგანიზმი გამოიმუშავებს კოლოსტრუმს — პირველ რძეს, რომელიც მცირე რაოდენობითაა, მაგრამ ძალიან კონცენტრირებულია.მომდევნო დღეებში ჰორმონალური ცვლილებები და ბავშვის ხშირი და ეფექტური წოვა ხელს უწყობს რძის რაოდენობის ზრდას. ბევრი დედა დაახლოებით მესამე დღეს ამჩნევს, რომ მკერდი უფრო:
- სავსე და მძიმე ხდება;
- თბილია;
- დაჭიმულია ან გამაგრებულია;
- ზოგჯერ ცოტაოდენ რძეს ჟონავს კიდეც.
რძე ხდება უფრო თხელი და ღია ფერის, ხოლო მისი რაოდენობა თანდათან იზრდება. თუმცა ყველა დედასთან ეს ცვლილება ერთნაირად შესამჩნევი არ არის. ზოგიერთს მკერდი ძალიან ევსება, ზოგიერთს კი ასეთი მკვეთრი ცვლილება საერთოდ არ აქვს.
ეს თავისთავად არ ნიშნავს, რომ ერთ შემთხვევაში რძე საკმარისია, ხოლო მეორეში — არა. არც ბავშვის ხშირი მოთხოვნა თავისთავად არ არის იმის მტკიცებულება, რომ რძე არ ჰყოფნის.
თუ მკერდი ძალიან გამაგრდა?
რძის რაოდენობის მატებას ზოგჯერ თან ახლავს მკერდის გადავსება — ის შეიძლება გახდეს ძალიან სავსე, მტკივნეული, მძიმე და დაჭიმული. ეს არ ნიშნავს, რომ „რაც უფრო გამაგრებულია მკერდი, მით მეტი რძე გაქვთ“. თუ მკერდი იმდენად დაჭიმულია, რომ ბავშვს მოჭიდება უჭირს, შეიძლება მცირე რაოდენობის რძის ხელით გამოწველა დაგეხმაროთ, რათა არეოლა ოდნავ დარბილდეს და ბავშვს მოჭიდება გაუადვილდეს. ხშირი და ეფექტური კვება ასევე ხელს უწყობს გადავსების შემცირებას.
რძის რაოდენობის შეფასება მხოლოდ მკერდის შეგრძნებით შეუძლებელია.
რბილი მკერდი არ ნიშნავს ავტომატურად, რომ რძე არ გაქვთ. რძის გამოწველისას მცირე რაოდენობის მიღებაც არ არის სანდო ტესტი იმისა, რამდენ რძეს იღებს ბავშვი ძუძუთი კვებისას.
მაგრამ არსებობს ნიშნები, რომლებსაც ყურადღება ნამდვილად სჭირდება. მიმართეთ პედიატრს ან ლაქტაციის კონსულტანტს, თუ:
- ბავშვი 24 საათში ჩვეულებრივზე ბევრად იშვიათად იკვებება;
- ვერ იჭერს ძუძუს ან ვერ ინარჩუნებს მოჭიდებას;
- კვებისას თითქმის საერთოდ არ ისმის/არ ჩანს ყლაპვა;
- ბავშვი უჩვეულოდ ძილიანია და გაღვიძება უჭირს;
- სველი საფენების რაოდენობა ასაკისთვის მოსალოდნელზე ნაკლებია;
- ბავშვი მეხუთე დღის შემდეგაც აგრძელებს წონის კლებას;
- კანი ან თვალები შესამჩნევად ყვითლდება და ამასთან ერთად ბავშვი ცუდად ჭამს ან ძალიან ძილიანია;
- თქვენ გაქვთ ძლიერი ტკივილი ან ძუძუთი კვება მუდმივად მტკივნეულია.
